Gotowa broszura, szkicownik i puste etui nośnika na biurku projektanta

Brak plików źródłowych a wartość projektu

Brak plików źródłowych może podnieść koszt późniejszych zmian, choć końcowy projekt nadal wygląda poprawnie. PDF wystarcza do obejrzenia lub wydruku materiału. Nie zawsze pozwala sprawnie zmienić układ, wymienić zdjęcia i zachować wszystkie zależności. Skutek ekonomiczny zależy więc od planowanego użycia, a nie od samej liczby brakujących plików.

W modelowym przykładzie firma planuje sześć aktualizacji katalogu. Zakładamy, że ma prawa potrzebne do zmian; badamy wyłącznie techniczny brak edytowalnego źródła. Gdyby zakres praw był sporny, wymagałby osobnego ustalenia. Podane godziny i stawka są założeniami rachunku, nie wyceną rynkową.

Sześć aktualizacji z kompletnym źródłem

Przy dostępnym projekcie każda aktualizacja zajmuje trzy godziny. Obejmuje zmianę treści oraz zwykłą kontrolę końcową. Przy modelowej stawce 150 zł za godzinę koszt jednej aktualizacji wynosi 450 zł. Sześć zmian kosztowałoby 2700 zł.

To punkt odniesienia. Nie oznacza, że każdy katalog można poprawić w trzy godziny. Zakres powinien wynikać z rodzaju zmian i struktury pliku. W przykładzie aktualizacje są podobne i nie wymagają nowej koncepcji graficznej. Dzięki temu można oddzielić zwykłą pracę od skutku braku źródła.

Jeżeli firma i tak planowała całkowite przeprojektowanie katalogu, przydatność starego źródła byłaby inna. Nie należy liczyć kosztu odtworzenia układu, który nie miał być dalej używany. Najpierw trzeba więc potwierdzić rzeczywisty plan zmian, a dopiero później budować rachunek.

Brak plików źródłowych i jednorazowe odtworzenie

Bez źródła pierwsza aktualizacja wymaga 18 godzin odbudowy układu, dwóch godzin edycji i trzech godzin rozszerzonej kontroli. Łącznie daje to 23 godziny, czyli 3450 zł. Dłuższa kontrola wynika z konieczności sprawdzenia odtworzonego dokumentu, nie tylko zmienionych fragmentów.

Po tej pracy firma ma już nowe źródło. Pięć kolejnych aktualizacji może odbyć się w zwykłym trybie po trzy godziny. Kosztują łącznie 2250 zł. Suma obu etapów wynosi 5700 zł. W porównaniu z wariantem 2700 zł różnica to 3000 zł.

Nie wolno mnożyć 18 godzin odtwarzania przez wszystkie sześć aktualizacji, jeśli odbudowany projekt pozostaje użyteczny. Taki rachunek powielałby jednorazową pracę. Jeżeli natomiast każda aktualizacja dotyczy innego niezależnego katalogu, potrzebny jest inny model. O wyniku rozstrzyga faktyczny zakres, a nie liczba planowanych terminów.

Co powinno znajdować się w przekazaniu

Sam główny plik programu może nie wystarczyć. Projekt może korzystać z powiązanych zdjęć, fontów, szablonów lub wtyczek. Warto sprawdzić, czy da się go otworzyć na uzgodnionym środowisku i odtworzyć wygląd końcowego eksportu. Kompletność techniczna wymaga próby, nie tylko spisu nazw plików.

Trzeba również rozpoznać ograniczenia elementów zewnętrznych. Font lub zdjęcie może mieć odrębne warunki użycia. Przekazanie folderu nie oznacza automatycznie nieograniczonych praw do każdego składnika. Z drugiej strony szeroki zakres praw nie dostarcza samoczynnie brakujących zasobów technicznych.

Prawo autorskie stanowi ramę oceny uprawnień. Obowiązek przekazania określonych plików trzeba natomiast odnieść do konkretnych ustaleń stron. Analiza kosztu odtworzenia nie rozstrzyga sama, czy wykonawca miał taki obowiązek ani kto odpowiada za brak.

Jak sprawdzić 18 godzin odbudowy

Estymacja powinna wskazywać czynności: odtworzenie siatki, stylów, tabel, powiązań i kontroli. Ogólne „dwa dni pracy” trudno zweryfikować. Pomocna może być próba reprezentatywnego fragmentu, połączona z wyjaśnieniem, które elementy powtarzają się w całym katalogu.

Nie należy jednak rozszerzać czasu jednej szczególnie trudnej strony na wszystkie pozostałe. Podobnie najprostsza strona nie stanowi dobrego wzorca dla tabel i rozkładówek. Rachunek powinien rozdzielać grupy prac. Pozwala to odróżnić konieczne odtworzenie od dodatkowych ulepszeń wybranych przez firmę.

W ocenie wartości i użyteczności projektu przydatny jest test otwarcia oraz porównanie dwóch ścieżek wykonania. Dzięki temu koszt wiąże się z konkretną potrzebą. Nie jest abstrakcyjną dopłatą za brak określonego rozszerzenia pliku.

Jak ustalić zakres i koszt opracowania?

Cena i termin prywatnej ekspertyzy są ustalane indywidualnie. Na zakres pracy wpływają liczba projektów, dostępność wersji źródłowych i możliwość ustalenia kosztu odtworzenia. Przed decyzją warto określić pytanie, które ma rozstrzygnąć analiza, oraz dostępne dokumenty. Pozwala to porównać badanie konkretnej rozbieżności z szerszym opracowaniem całej sprawy.

Rozwiązanie zależy od przyszłego wykorzystania

Firma może spróbować odzyskać źródło, odbudować je lub przygotować nowy projekt. Warto porównać koszt, termin i zgodność z planowanymi aktualizacjami. Najtańsza pojedyncza poprawka PDF może nie być najtańszą drogą przy sześciu kolejnych zmianach. Pełna odbudowa może natomiast być zbędna dla materiału używanego ostatni raz.

Brak plików źródłowych w naszym modelu oznacza 3000 zł dodatkowego kosztu przy przyjętym planie. Kwota nie jest automatycznym roszczeniem. Pokazuje ekonomiczne znaczenie jednorazowej odbudowy i pomaga ustalić, które brakujące zasoby naprawdę wpływają na dalszą pracę.

Autor: Piotr Sulewski

Powrót do bloga

Najnowsze

Czy raport kliknięć dowodzi wykonania SEO?

Zobacz więcej

Wycena historyczna a wiedza po fakcie

Zobacz więcej

Reklama niedostępnego towaru a szkoda

Zobacz więcej